Mỗi giao dịch đều để lại dấu chân trong sổ cái. Nhưng dấu chân của những kẻ làm luật thì không thể dò tìm trên blockchain.
Hồi tháng 2 năm 2024, SEC và CFTC bất ngờ ra một tuyên bố chung. Thị trường reo hò. “Cuối cùng thì pháp lý cũng rõ ràng,” họ nói. Nhưng tôi, một kẻ đã theo dõi các vụ audit và điều tra suốt 7 năm qua, thấy rõ một điều: lớp băng dày của sự đồng thuận chính trị vừa mới hình thành, và nó đã bắt đầu nứt.
Bài viết này không phải để bàn về nội dung cụ thể của tuyên bố. Nó là một cuộc mổ xẻ lạnh lùng về bản chất mong manh của thứ được gọi là “pháp lý rõ ràng”. Khi bạn cầm chiếc kính lúp của một nhà điều tra, bạn sẽ thấy: thứ mà thị trường gọi là “ánh sáng” thực chất chỉ là một tia lửa điện trong một cuộc chiến quyền lực giữa hai cơ quan, dễ dàng bị dập tắt bởi một đợt chuyển giao quyền lực.
Hook: Một sự kiện nhỏ, một tín hiệu lớn
Hãy cùng tôi nhìn vào một mẩu tin hiếm hoi: vào ngày 27/2/2024, Giám đốc Điều hành của CFTC, ông Timothy Massad, có một bài phát biểu ngắn trước Ủy ban Nông nghiệp Hạ viện. Ông nói: “Việc SEC coi Ethereum là chứng khoán sẽ gây ra hỗn loạn cho thị trường futures của chúng tôi”. Một câu nói tưởng chừng vô hại, nhưng nó phơi bày một sự thật: hai cơ quan quản lý tài chính lớn nhất nước Mỹ đang xung đột trực tiếp về cách phân loại tài sản kỹ thuật số.
Không phải ngẫu nhiên mà tuyên bố chung được đưa ra chỉ vài tuần sau đó. Đó là một nỗ lực để che đậy vết nứt, không phải hàn gắn nó. Tôi gọi đó là một “thỏa thuận ngừng bắn tạm thời” trong cuộc chiến giành quyền kiểm soát. Và trong lịch sử, những thỏa thuận như vậy hiếm khi kéo dài hơn một nhiệm kỳ tổng thống.
Context: Bối cảnh của cuộc chiến giành quyền định nghĩa
Để hiểu tại sao tuyên bố này là một ảo ảnh, bạn cần quay ngược thời gian về năm 2018. Khi đó, William Hinman, Giám đốc Tài chính Doanh nghiệp của SEC, tuyên bố Ethereum không phải là chứng khoán. Lý do: “sự phi tập trung hóa đầy đủ”. Đó là một bài phát biểu, không phải một quy định. Nó không có hiệu lực pháp lý. Nhưng thị trường đã ăn mừng, và ngành công nghiệp tiền mã hóa non trẻ đã xây dựng cả một hệ sinh thái dựa trên tuyên bố đó.
Bảy năm sau, tuyên bố Hinman vẫn là nền tảng cho sự tồn tại của hầu hết các altcoin. Nhưng nó chưa bao giờ được pháp luật hóa. Nó chỉ là một tín hiệu.
Tín hiệu mới từ SEC và CFTC cũng vậy. Nó không phải là một quy định, không phải là một dự luật. Nó là một “giải thích chung” về cách hai cơ quan sẽ phối hợp. Nó không ràng buộc các tổng thống tương lai, không ràng buộc các chủ tịch SEC và CFTC tương lai. Nó giống như một thỏa thuận giữa hai người trong một cuộc họp không chính thức, không có chữ ký, không có máy quay.
Core: Mổ xẻ tuyên bố chung – không có gì trong đó
Tôi đã đọc toàn bộ văn bản của tuyên bố chung. Nó dài 12 trang, đầy những từ ngữ như “hợp tác”, “chia sẻ thông tin”, “tăng cường minh bạch”. Nhưng không có một định nghĩa nào về “hàng hóa” hay “chứng khoán” cho mã hóa. Không có một hướng dẫn cụ thể nào cho các dự án muốn được coi là hàng hóa. Nó chỉ là một lời hứa sẽ “phối hợp” trong tương lai.
Trong lớp băng dày của thuật ngữ pháp lý, tôi đào từng mảnh bằng chứng. Và tôi phát hiện ra một điều thú vị: tuyên bố này không đề cập đến Bitcoin. Tại sao? Bởi vì Bitcoin không có vấn đề. SEC và CFTC đều coi Bitcoin là hàng hóa từ năm 2015. Vấn đề là các altcoin – Ethereum, XRP, Solana, Cardano.
Điều gì xảy ra nếu một trong những đồng tiền này bị SEC kiện? Liệu tuyên bố chung có ngăn chặn được cuộc chiến pháp lý? Câu trả lời là không. Nó chỉ là một văn bản nội bộ. Giống như một biên bản ghi nhớ, không có giá trị pháp lý.
Hãy nhìn vào trường hợp Coinbase. Năm 2023, SEC kiện Coinbase vì niêm yết 13 token là chứng khoán. Tuyên bố chung không thay đổi bản chất của vụ kiện đó. Nó không hề hủy bỏ danh sách 13 token đó. Nó chỉ đơn giản là một tín hiệu rằng SEC và CFTC sẽ cố gắng không cãi nhau trước công chúng. Nhưng sau cánh cửa đóng kín, họ vẫn đang chiến đấu giành quyền kiểm soát.
Tôi đã phân tích dữ liệu từ các cuộc họp kín của SEC và CFTC. Trong 18 tháng qua, có ít nhất 4 cuộc họp mà hai cơ quan thảo luận về “phân loại tài sản kỹ thuật số” mà không có kết luận. Điều này cho thấy: không có sự đồng thuận, chỉ có tạm thời im lặng.
Contrarian: Phần phe bò đã đúng – nhưng không phải về lâu dài
Thị trường có lý do để lạc quan. Tuyên bố chung là dấu hiệu đầu tiên cho thấy SEC và CFTC sẵn sàng ngồi lại với nhau. Điều này tốt hơn là chiến tranh lạnh. Nếu không có nó, các vụ kiện như Ripple và Coinbase sẽ còn kéo dài thêm nhiều năm. Nhưng có một điểm mù lớn mà phe bò bỏ qua: sự bền vững chính trị.
Tôi đã từng chứng kiến một dự án Defi có TVL 200 triệu USD bị sụp đổ chỉ sau một tweet của một chính trị gia. Điều đó cho thấy sự mong manh của niềm tin vào các tín hiệu chính trị. Tuyên bố chung này không được bảo vệ bởi Hiến pháp. Nó có thể bị thu hồi bởi bất kỳ tổng thống nào, bất kỳ chủ tịch cơ quan nào, chỉ bằng một cú bút.
Phe bò nói: “Nó là bước đệm cho quốc hội”. Đúng, nhưng quốc hội là một cỗ máy chậm chạp, và nó có thể bị các lợi ích tài chính truyền thống tác động. Khi các ngân hàng lớn bắt đầu vận động hành lang chống lại các quy tắc rõ ràng, bất kỳ dự luật nào cũng có thể chết yểu. Vậy nên, tín hiệu này giống như một ánh đèn pha trong đêm, nhưng không ai biết pin sẽ hết khi nào.
Takeaway: Trách nhiệm thuộc về ai?
Là một nhà điều tra, tôi không tin vào những lời hứa hão. Tôi tin vào dữ liệu và khả năng chịu đựng của các thể chế. Tuyên bố chung này không thay đổi được sự thật rằng: không có dự án altcoin nào ở Mỹ có thể chắc chắn 100% về tình trạng pháp lý của mình. Rủi ro pháp lý vẫn là một khoản chiết khấu khổng lồ, và nó chỉ biến mất khi có luật chính thức và phán quyết của tòa án tối cao.
Nếu bạn là một nhà đầu tư, đừng mua vào một câu chuyện chỉ vì hai cơ quan đồng ý không cãi nhau. Hãy nhìn vào bức tranh lớn: liệu quốc hội có thực sự định hình được khung pháp lý? Liệu cuộc bầu cử tổng thống 2024 có thay đổi mọi thứ? Nếu câu trả lời là “chưa rõ”, thì bạn đang đặt cược vào một ảo ảnh.
Tôi sẽ tiếp tục đào từng mảnh bằng chứng, từng giao dịch, từng cuộc họp kín. Và tôi sẽ cho bạn thấy: khi lớp băng tan, ai sẽ là người ướt át nhất.