GENIUS Act một năm: Cuộc đua stablecoin đã rẽ hướng, ai sẽ là kẻ thắng cuộc?
Hoàng Quân
Tốc độ là vũ khí, nhưng thông tin mới là đạn dược. Một năm sau khi GENIUS Act được ký thành luật, thị trường stablecoin không chỉ đơn giản là “hợp pháp hóa” – nó đã bước vào một cuộc chiến mới: cuộc đua giữa các ngân hàng, gã khổng lồ thanh toán và những kẻ chơi công nghệ tài chính. USDT và USDC, vốn đã ngồi trên ngai vàng suốt nhiều năm, giờ đây phải đối mặt với một làn sóng cạnh tranh chưa từng có. Tin nóng: kẻ thống trị stablecoin sẽ không còn là câu chuyện cũ nữa.
Bối cảnh: GENIUS Act là gì và tại sao nó quan trọng? Đây là đạo luật do Tổng thống Mỹ ký ban hành vào năm ngoái, thiết lập khung pháp lý liên bang đầu tiên cho stablecoin. Thay vì phải tuân theo hàng loạt quy định lộn xộn từ các bang, các nhà phát hành giờ có một tiêu chuẩn thống nhất: yêu cầu về dự trữ, minh bạch, KYC/AML và cấp phép. Một năm sau, cơ quan quản lý vẫn đang hoàn thiện sổ tay quy định cuối cùng, nhưng tác động đã rõ rệt: các ngân hàng, gã thanh toán và startup fintech đã bắt đầu đổ tiền vào cuộc đua phát hành stablecoin. Điều này không chỉ thay đổi bàn cờ mà còn đe dọa trực tiếp đến vị thế của USDT và USDC.
Phân tích lõi: Dựa trên kinh nghiệm gần 30 năm trong ngành, tôi thấy một điều: khi khung pháp lý được thiết lập, thị trường không bao giờ quay lại trạng thái cũ. Với GENIUS Act, rào cản gia nhập đã được hạ xuống cho các tổ chức tài chính truyền thống. Họ có sẵn giấy phép, uy tín và nguồn vốn rẻ – thứ mà USDT và USDC không có. Hãy nhìn vào thực tế: JP Morgan, Goldman Sachs, và hàng loạt ngân hàng lớn đang thử nghiệm stablecoin riêng. Visa, Mastercard cũng đang xây dựng hạ tầng. Fintech như Revolut và PayPal đã có sản phẩm. Trong khi đó, Tether (USDT) vẫn mờ ám về dự trữ, và Circle (USDC) dù minh bạch hơn nhưng lại phụ thuộc vào quan hệ đối tác ngân hàng. Khi các ngân hàng phát hành stablecoin có bảo đảm đầy đủ và được chấp nhận rộng rãi, lợi thế của USDT và USDC sẽ bị bào mòn dần. Dữ liệu cho thấy tổng nguồn cung stablecoin vẫn tăng, nhưng tốc độ tăng trưởng của USDT và USDC đã chậm lại so với các đối thủ mới – mặc dù chưa có con số chính xác, xu hướng đã rõ ràng từ các báo cáo của CoinGecko. Tốc độ là vũ khí, nhưng lúc này USDT và USDC đang mất tốc độ.
Góc nhìn ngược: Hầu hết phân tích đều nói rằng GENIUS Act là tin tốt cho stablecoin – và đúng, nhưng họ quên mất một góc tối: nó tạo ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt đến mức chỉ vài kẻ mạnh nhất sống sót. A contrario: Liệu USDT và USDC có thực sự bị thay thế? Tôi cho rằng không nhanh như vậy. USDT có mạng lưới thanh khoản khổng lồ và được chấp nhận ở những thị trường kém minh bạch (như châu Á, châu Phi) mà ngân hàng Mỹ không thể vươn tới. USDC có chỗ đứng vững trong DeFi và hợp tác với Circle – một công ty đã có quan hệ với cơ quan quản lý. Nhưng đó là lợi thế ngắn hạn. Dài hạn, nếu ngân hàng phát hành stablecoin được chấp nhận làm phương tiện thanh toán phổ biến, USDT và USDC sẽ mất phần lớn thị phần trong các lĩnh vực như chuyển tiền quốc tế, thương mại điện tử. Điều tôi thấy chưa ai nói tới: chính các ngân hàng trung ương có thể sẽ ủng hộ stablecoin do ngân hàng phát hành hơn là của tư nhân, bởi tính ổn định và kiểm soát dễ hơn. Đó là một rủi ro hệ thống cho Tether và Circle.
Takeaway: Hãy theo dõi ba tín hiệu trong 6 tháng tới. Một: sổ tay quy định cuối cùng của GENIUS Act được công bố – nếu yêu cầu dự trữ quá chặt, USDT có thể bị loại khỏi thị trường Mỹ. Hai: ngân hàng lớn như JPMorgan chính thức ra mắt stablecoin trên mainnet – đó sẽ là cú hích thay đổi cuộc chơi. Ba: thị phần của USDT và USDC giảm dưới 80% tổng nguồn cung – khi đó, xu hướng đã được xác nhận. Còn bây giờ, hãy giữ tâm thế săn tin: ai nhanh chân sẽ thắng, ai chậm sẽ mất cơ hội. Thông tin là đạn dược, và tôi vừa nạp cho bạn một băng đạn mới.